8,5 MİLYONLUK DOSYADA YENİ PERDE: SÖKE’DE KANALDAN ALINAN NUMUNE NE ÇIKACAK?

 Söke Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Batı KİPAŞ Kâğıt Fabrikası’na 2015’ten bu yana 6 ayrı idari yaptırım kapsamında toplam 8 milyon 592 bin 236 lira ceza uygulandığı açıklandı. Fabrikanın arkasındaki kanalda 21 Temmuz 2026’da tespit edilen atık su deşarjının ardından alınan numunenin analiz sonucu ise bekleniyor. Sonuç, yeni bir idari işlemin kapısını açabilir.

KARAKOZ SORDU, BAKAN KURUM DENETİM BİLANÇOSUNU AÇIKLADI

Söke’de çevresel etkileri ve su kullanımıyla ilgili tartışmaların odağında bulunan Batı KİPAŞ Kâğıt Sanayi ve Ticaret AŞ’ye yönelik denetimlerin bilançosu kamuoyuna yansıdı.

Yeni Parti Aydın Milletvekili Evrim Karakoz’un fabrikanın su kullanımı ve çevreye etkileri hakkında TBMM’ye sunduğu yazılı soru önergesini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yanıtladı.

Bakan Kurum’un verdiği bilgilere göre Bakanlık ile Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından işletmeye 2015 yılından itibaren 6 ayrı idari yaptırım uygulandı. Bu yaptırımlar kapsamında kesilen cezaların toplamı 8 milyon 592 bin 236 liraya ulaştı.

Açıklanan rakamın yeni kesilmiş tek bir ceza olmadığı, 2015’ten bu yana uygulanan yaptırımların toplamını ifade ettiği özellikle belirtiliyor.

26 MART DENETİMİNDE ARITMA TESİSİNE BAĞLANTI TESPİT EDİLDİ

Bakan Kurum’un yanıtında fabrikanın atık su sistemiyle ilgili 2026 yılında gerçekleştirilen denetimlere de yer verildi.

Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerinin 26 Mart 2026’da yaptığı kontrolde, tesisten çıkan atık suların Söke Organize Sanayi Bölgesi tarafından işletilen Atıksu Arıtma Tesisi’ne gönderildiği tespit edildi.

Ancak yaklaşık dört ay sonra bölgede yapılan başka bir inceleme, çevre dosyasına yeni ve önemli bir başlık ekledi.

21 TEMMUZ’DA KANALDA ATIK SU DEŞARJI BELİRLENDİ

Resmî yanıta göre 21 Temmuz 2026 tarihinde Batı KİPAŞ Kâğıt Fabrikası’nın arkasında bulunan su kanalına, Söke OSB’ye ait kanaldan atık su deşarj edildiği tespit edildi.

Bunun üzerine ekipler tarafından kanaldan numune alındı. Numunenin analiz edilmesinin ardından mevzuat kapsamında yeni bir işlem uygulanıp uygulanmayacağına karar verilecek.

Bu aşamada deşarjla ilgili kesin bir ihlal kararı veya yeni ceza açıklanmadı. Dolayısıyla analiz sonucu ortaya çıkmadan söz konusu tespitin doğrudan fabrikadan kaynaklandığını kesin bir hüküm olarak sunmak mümkün değil.

YENİ YAPTIRIMIN ANAHTARI ANALİZ RAPORUNDA

Kanalda yapılan tespitin ardından gözler laboratuvar incelemesinden çıkacak sonuçlara çevrildi. Analiz raporunda mevzuatta belirlenen sınır değerlerin aşılması veya çevre kirliliğine yol açabilecek bir unsur belirlenmesi durumunda yeni bir idari süreç gündeme gelebilecek.

Sonucun yalnızca olası bir para cezası bakımından değil, deşarjın kaynağının ve sorumlularının belirlenmesi açısından da önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Kamuoyunun yanıt beklediği temel sorular şöyle sıralanıyor:

• Alınan numunenin analiz sonucu ne zaman açıklanacak?

• Atık suyun kimyasal içeriği ve çevresel etkisi nedir?

• Deşarjın kaynağı kesin olarak belirlendi mi?

• Yeni bir idari yaptırım veya faaliyet kısıtlaması uygulanacak mı?

• Kanalın ulaştığı tarım alanları ve su kaynakları incelenecek mi?

YERALTI SUYU KULLANIMI HÂLÂ BELİRSİZ

Soru önergesinde fabrikanın üretim faaliyetlerinde kullandığı yeraltı suyuna ilişkin ayrıntılar da gündeme getirildi. Tesiste kaç kuyunun kullanıldığı, bu kuyulardan günlük ne kadar su çekildiği ve yeraltı su kalitesinin düzenli şekilde ölçülüp ölçülmediği soruldu.

Bakan Kurum, bu bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığından temin edilmesinin uygun olacağını bildirdi. Böylece fabrikanın kuyu sayısı, günlük su tüketimi ve yeraltı su kaynakları üzerindeki muhtemel etkisi henüz kamuoyuna açıklanmış olmadı.

Kuraklık ve su sıkıntısının giderek daha ciddi bir sorun hâline geldiği Büyük Menderes Havzası’nda, sanayi tesislerinin su tüketim miktarlarının şeffaf biçimde açıklanması ayrı bir önem taşıyor.

CEZA TUTARINDAN DAHA BÜYÜK SORU: ÇEVRESEL ETKİ NE BOYUTTA?

Açıklanan 8 milyon 592 bin 236 liralık toplam yaptırım dikkat çekici olsa da dosyanın asıl önemli bölümünü çevresel etkinin kapsamı oluşturuyor.

İdari para cezalarının hangi tarihlerde, hangi ihlaller nedeniyle uygulandığı ve yaptırımların ardından aynı sorunların tekrar yaşanıp yaşanmadığı henüz ayrıntılı şekilde açıklanmadı. Kanal numunesinin sonucuyla birlikte önceki altı yaptırımın gerekçelerinin de kamuoyuyla paylaşılması, denetim sürecinin anlaşılmasını sağlayacak.

Söke OSB çevresindeki su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin devamlılığı ve bölge sakinlerinin sağlıklı çevrede yaşama hakkı bakımından süreç yalnızca işletmeyi değil, ilçenin geleceğini de yakından ilgilendiriyor.

RESMÎ SÜREÇ TAMAMLANMADAN KESİN HÜKÜM KURULMAMALI

Ceza bilançosu ve denetim tarihleri, Bakan Murat Kurum’un TBMM’deki yazılı soru önergesine verdiği yanıta dayanıyor. Buna karşılık 21 Temmuz’da alınan numunenin sonucu henüz açıklanmadı.

Bu nedenle yeni bir çevre ihlali veya ek ceza kesinleşmiş değil. Analiz raporunun açıklanması, deşarjın kaynağının belirlenmesi ve yetkili kurumların vereceği karar sürecin yönünü tayin edecek.

İVME HABER DOSYANIN PEŞİNDE

İvme Haber; numune analizinin sonucunu, olası yeni yaptırımları, fabrikanın kullandığı kuyu sayısını, günlük su tüketimini ve yeraltı suyu üzerindeki ölçülmüş etkisini takip edecek.

Söke kamuoyunun önündeki temel mesele artık yalnızca geçmişte kesilen cezaların toplamı değil; kanaldan alınan numunenin ne göstereceği ve bu sonucun hangi resmî işlemleri doğuracağıdır.